Unani i współczesne, holistyczne podejście do zdrowia

Czy starożytny system zdrowia może mieć coś wspólnego z dzisiejszą wiedzą o metabolizmie, stresie i regeneracji?

Tak – ale nie dlatego, że współczesna nauka „potwierdziła Unani”. Wiele dawnych teorii należy dziś do historii medycyny. Ciekawe jest natomiast to, że część pytań zadawanych setki lat temu pozostaje aktualna.

Jak śpimy? Jak się ruszamy? Co jemy? Jak reagujemy na stres? Czy dajemy organizmowi czas na regenerację?

I właśnie tutaj Unani spotyka się ze współczesnym podejściem do zdrowia.

Najpierw styl życia

W Unani duże znaczenie przypisywano żywieniu, ruchowi, odpoczynkowi i codziennym nawykom.

Dziś także coraz częściej mówi się o tym, że zanim zaczniemy szukać skomplikowanych rozwiązań, warto spojrzeć na podstawy: sen, aktywność fizyczną, dietę, stres i regenerację.

Nie oznacza to, że dawne metody należy kopiować. Część z nich, jak upuszczanie krwi czy silne przeczyszczanie, należy traktować wyłącznie jako element historii medycyny.

Sen, ruch i regeneracja

Dla Unani sen i czuwanie były jednym z podstawowych elementów równowagi organizmu.

Współcześnie wiemy, że sen wpływa na wiele procesów związanych z układem nerwowym, metabolizmem i regeneracją.

Podobnie z ruchem. Nie zawsze chodzi o intensywny trening. Często ważniejsza jest regularność i forma aktywności, którą można utrzymać przez lata.

To ciekawa zbieżność z dawnym podejściem: organizm potrzebuje zarówno bodźców, jak i odpoczynku.

Jedzenie to więcej niż kalorie

W dawnych systemach żywność traktowano jako jeden z najważniejszych czynników wpływających na funkcjonowanie człowieka.

Dziś patrzymy na ten temat znacznie dokładniej.

Wiemy, że posiłek uruchamia szereg reakcji biologicznych, a jelita nie są jedynie miejscem trawienia. Uczestniczą również w komunikacji z innymi częściami organizmu, między innymi poprzez hormony i peptydy jelitowe.

To dobry przykład na to, jak stare pytanie: „jak sposób odżywiania wpływa na człowieka?” – otrzymało dziś znacznie bardziej precyzyjne odpowiedzi.

Każdy reaguje trochę inaczej

W Unani ważne było pojęcie mizaj, czyli indywidualnej konstytucji człowieka.

Ludzie różnią się reakcją na wysiłek, sen, stres, jedzenie czy tempo zmian metabolicznych.

Dlatego coraz trudniej mówić, że istnieje jedno rozwiązanie dobre dla wszystkich.

Tabi’at — stara idea równowagi

W pierwszej części wspominaliśmy o Tabi’at — naturalnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi.

Nie jest to to samo co współczesna homeostaza, ale podobieństwo idei jest ciekawe: organizm stale reaguje na zmieniające się warunki i próbuje zachować stabilność.

To właśnie ten sposób patrzenia na człowieka jako całość wydaje się jednym z najbardziej aktualnych elementów Unani.

Co przetrwało próbę czasu?

Nie dawne wyobrażenia o fizjologii i Nie wszystkie tradycyjne metody leczenia.

Przetrwały przede wszystkim pytania:

• Jak śpimy?
• Jak się odżywiamy?
• Czy regularnie się ruszamy?
• Jak radzimy sobie ze stresem?
• Czy potrafimy odpoczywać?
• Czy uwzględniamy własne potrzeby?

Współczesna nauka ma dziś zupełnie inne narzędzia i znacznie większą wiedzę o hormonach, metabolizmie, mikrobiomie czy peptydach jelitowych. Ale podstawowe pytanie pozostało podobne:

co każdego dnia pomaga organizmowi utrzymywać równowagę, a co systematycznie ją zaburza?

Warto wiedzieć

Unani jest nadal praktykowane w różnych częściach świata. Światowa Organizacja Zdrowia opracowała między innymi standardy dotyczące praktyki, szkolenia oraz terminologii Unani. Dokumenty te dotyczą przede wszystkim jakości, bezpieczeństwa i regulacji praktyki.

WHO traktuje Unani jako pełnoprawny system medycyny tradycyjnej

To nie jest „ezoteryka”, tylko historyczny, spójny system terapeutyczny, który WHO chce ustandaryzować tak samo jak Ajurwedę czy TCM (Tradycyjna Medycyna Chińska).